a) Zasiłek chorobowy – przysługuje ubezpieczonemu, który zachorował i dlatego stał się niezdolny do pracy. Przez pierwsze 33 dni chory otrzymuje wynagrodzenie na czas choroby (finansuje je pracodawca). Zasiłek chorobowy przysługuje od 34 dnia choroby i może być wypłacany przez okres choroby nie dłużej jednak niż przez 182 dni (w przypadku gruźlicy – przez 270 dni). W ten okres wliczone są dni, kiedy chory otrzymywał wynagrodzenie na czas choroby oraz dni wolne od pracy.

 

Istotne jest, kiedy dana osoba została objęta ubezpieczeniem chorobowym.

Wyjątkiem są:

− absolwenci szkół (także uczelni wyższych), jeśli po zakończeniu nauki przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni;

− osoby, których niezdolność do pracy jest wynikiem wypadku w drodze do / z pracy;

− ubezpieczeni obowiązkowo, którzy byli wcześniej przez 10 lat objęci ubezpieczeniem chorobowym.

Wymienione osoby mogą otrzymać zasiłek chorobowy od pierwszego dnia, jeśli zostały objęte ubezpieczeniem chorobowym.

 

Wysokość miesięcznego zasiłku chorobowego stanowi kwota 80% podstawy wymiaru zasiłku (zazwyczaj wynagrodzenia). Jeśli chory przebywa w szpitalu – jest to 70%. Jeśli natomiast niezdolność do pracy wynikła w okresie ciąży lub spowodowana była wypadkiem w drodze do / z pracy, lub była skutkiem poddania się badaniom lekarskim (dla dawców komórek, tkanek lub narządów) – zasiłek będzie miał wtedy wysokość 100% wymiaru (czyli z reguły wynagrodzenia).

 

b) Świadczenie rehabilitacyjne – otrzymuje ubezpieczony, który nie odzyskał zdolności do pracy po wyczerpaniu zasiłku chorobowego. Świadczenie to można otrzymywać nie dłużej niż przez 12 miesięcy. O prawie do niego orzeka lekarz uprawniony przez ZUS (od tego orzeczenia ubezpieczony może się odwołać do komisji lekarskiej w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia).

 

Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobom, które otrzymują już emeryturę / rentę z tytułu niezdolności do pracy / zasiłek dla bezrobotnych / zasiłek przedemerytalny / nauczycielskie świadczenie kompensacyjne / odbywają urlop dla poratowania zdrowia.

 

Kwota świadczenia rehabilitacyjnego wynosi 90% zasiłku chorobowego przez pierwsze 3 miesiące, a później 75%, jeśli zaś niezdolność do pracy przypada na okres ciąży – 100%.

 

c) Zasiłek wyrównawczy – przysługuje jedynie ubezpieczonym, którzy są pracownikami (a więc głównie zatrudnionym na umowę o pracę). Jest on przeznaczony dla tych pracowników, których wynagrodzenie zmniejszyło się, gdyż:

− przechodzą rehabilitację w zakładowym / międzyzakładowym ośrodku rehabilitacji;

− ze względu na stan zdrowia zostali przeniesieni przez pracodawcę na inne stanowisko, które jest dostosowane do potrzeb adaptacji i przyuczenia zawodowego.

Zasiłek wyrównawczy przysługuje w okresie rehabilitacji zawodowej, nie dłużej niż przez 24 miesiące (jeśli okazuje się że rehabilitacja jest bezcelowa – krócej). O potrzebie rehabilitacji zawodowej orzeka wojewódzki ośrodek medycyny pracy lub lekarz uprawniony przez ZUS.

 

Zasiłek wyrównawczy stanowi różnicę pomiędzy średnim miesięcznym wynagrodzeniem a wynagrodzeniem w okresie rehabilitacji.

 

Zasiłku wyrównawczego nie mogą otrzymywać pracownicy, którzy już są uprawnieni do pobierania emerytury / renty z tytułu niezdolności do pracy / nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

 

d) Zasiłek macierzyński – jest przeznaczony dla osoby, która pracuje i jest ubezpieczona i która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub urlopu wychowawczego:

− urodziła dziecko;

− przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7 lat (lub 10 jeśli obowiązek szkolny został odroczony) i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie;

− przyjęła na wychowanie dziecko w ramach rodziny zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem); dziecko musi być w wieku do 7 lat (lub 10 jeśli obowiązek szkolny został odroczony).

 

Zasiłek ten wypłaca się w okresie urlopu macierzyńskiego. W zależności od ilości dzieci urodzonych przy jednym porodzie, zasiłek wypłacany jest przez następujące okresy:

- 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
- 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
- 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
- 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
- 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

 

Prawo do zasiłku może mieć także ubezpieczony ojciec. Otrzymuje on zasiłek, jeśli w przypadku śmierci matki lub porzucenia przez nią dziecka musi przerwać prace, by się nim opiekować. Ojciec może otrzymywać zasiłek także wtedy, gdy matka wykorzysta minimum 14 dni urlopu i zrezygnuje z reszty zasiłku macierzyńskiego na rzecz ojca, który jest na urlopie macierzyńskim lub przerwał pracę zarobkową, by opiekować się dzieckiem.

 

Miesięczny zasiłek macierzyński wynosi 100% wynagrodzenia.

 

e) Zasiłek opiekuńczy – otrzymują go ubezpieczeni, którzy muszą przerwać pracę, aby opiekować się:

− dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat, w przypadku:

− gdy nagle zamknięto żłobek / przedszkole / szkołę, do których uczęszcza dziecko;

− porodu lub choroby małżonka, który stale opiekował się dzieckiem;

− gdy małżonek opiekujący się stale dzieckiem musi przebywać w zakładzie opieki zdrowotnej (szpitalu itp.).

− chorym dzieckiem w wieku do 14 lat;

− innym chorym członkiem rodziny (małżonkiem / rodzicem / teściem / dziadkiem / wnukiem / rodzeństwem / dzieckiem powyżej 14 lat – jeśli pozostają z ubezpieczonym we własnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki).

 

Zasiłek przysługuje przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku (w przypadku opieki nad dzieckiem do 8 lat lub chorym − do 14 lat) lub 14 dni w roku (w przypadku opieki nad innymi członkami rodziny).

 

Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80% wynagrodzenia.