MIGRANT.INFO.PL

Emerytura

Generalna zasada dotycząca wypłat emerytur głosi, iż wszystkie osoby urodzone po 31.12.1948 roku, które opłacały składki w Polsce, mogą po osiągnięciu wieku emerytalnego (patrz poniżej) ubiegać się o polską emeryturę.
Należy jednak wiedzieć o tym, że wypłata emerytur dla obywateli niektórych państw jest określona międzynarodowymi umowami.
 
  • Obywatele państw Unii Europejskiej – stosują się wobec nich przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Okresy ubezpieczenia przebyte w poszczególnych krajach Unii sumują się, a każdy kraj płaci za nie osobno. Szczegółowe informacje na ten temat można znaleźć na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej − http://www.mpips.gov.pl/index.php?gid=64. Tym zagadnieniem zajmuje się Departament Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego. Informacje można znaleźć także w odpowiednich resortach zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi w kraju pochodzenia.
 
  • Obywatele USA – stosują się wobec nich przepisy z Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, podpisanej w Warszawie dnia 2 kwietnia 2008 r. (Dz.U. 2009 nr 46 poz. 374) − http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090460374 oraz Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki podpisane w Warszawie dnia 2 kwietnia 2008 r. (Dz.U. 2009 nr 46 poz. 376) − http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090460376
Według powyższych aktów przy obliczaniu wysokości emerytury zwykle sumuje się okresy zatrudnienia w Polsce i Stanach Zjednoczonych, w czasie których dana osoba była ubezpieczona. Polską instytucją udzielającą więcej informacji na ten temat jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych – www.zus.pl
 
Jeśli dana osoba nie ma prawa do emerytury, ponieważ nie zgromadziła wystarczającej liczby okresów (patrz okresy składkowe i nieskładkowe poniżej) uznawanych przez Polskę lub Kanadę, wysokość emerytury ustala się przez zsumowanie okresów ubezpieczenia w Polsce i Kanadzie (pod warunkiem, że okresy te się nie pokrywają). Więcej informacji na ten temat może udzielić Zakład Ubezpieczeń Społecznych – www.zus.pl
 
W myśl tej umowy obywatele Macedonii pracujący w Polsce mają te same obowiązki i prawa, co obywatele polscy. Emerytura dla tych osób jest obliczana w taki sam sposób, jak dla obywateli polskich (patrz poniżej). Przy obliczaniu wysokości emerytury okresy ubezpieczenia w Polsce i Macedonii są sumowane (pod warunkiem, że się nie pokrywają). Polską instytucją udzielającą więcej informacji na ten temat jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych – www.zus.pl
 
Jeżeli między Polską a krajem pochodzenia danego cudzoziemca, który był zatrudniony w Polsce i w Polsce nadal mieszka, nie jest zawarta żadna umowa, jest on uprawniony do emerytury na takich samych zasadach, co obywatele polscy. Oznacza to, że:
 
a) jeśli jest to osoba urodzona przed 1 stycznia 1949 roku, to dotyczą jej zasady „starego systemu emerytalnego”. Warunkiem otrzymywania emerytury w tym przypadku jest wejście w wiek emerytalny oraz przepracowanie odpowiednio długiego okresu (okres składkowy i nieskładkowy).
Okres składkowy to przede wszystkim okres ubezpieczenia, ale wliczany jest do niego także między innymi okres pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Okresy nieskładkowe są to okresy, gdy pobierano zasiłek chorobowy lub opiekuńczy, świadczenie rehabilitacyjne, rentę chorobową, zasiłek dla bezrobotnych, zasiłki szkoleniowe lub stypendia, okres nauki w szkole wyższej i studiów doktoranckich.
Co istotne, emeryturę danej osoby oblicza się dla okresu, kiedy była ona ubezpieczona w Polsce. Oznacza to, że do emerytury cudzoziemców nie wlicza się okresów, kiedy pracowali oni na przykład w kraju swojego pochodzenia (o ile nie jest to kraj, z którym Polska ma podpisaną umowę). Jeśli osoby te nie pracowały w Polsce odpowiednio długo, nie będą uprawnione do pobierania emerytury.
 
Wiek emerytalny w Polsce:
− dla mężczyzn jest to 65 rok życia;
− dla kobiet jest to 60 rok życia.
Minimalny okres składkowy i nieskładkowy wynosi:
− 25 lat dla mężczyzn;
− 20 lat dla kobiet.
 
 
b) jeśli osoba ta urodziła się po 31 grudnia 1948 r., jest objęta nowymi zasadami. W tym przypadku jedyny wymóg to osiągnięcie wieku emerytalnego (patrz powyżej). Jednak prawo podwyższenia emerytury do poziomu emerytury minimalnej (patrz rozdz. „Gwarantowane minimalne emerytury i renty”) mają jedynie te osoby, które udowodnią 20-letni (dla kobiet) lub 25-letni (dla mężczyzn) okres składkowy i nieskładkowy. Jeśli osoby te pracowały krócej, będą otrzymywały emeryturę, lecz bardzo niską.
Warto też wiedzieć, że w przypadku osób urodzonych po 1968 roku część ich składek emerytalnych jest obowiązkowo odkładana do Otwartych Funduszy Emerytalnych (osoby urodzone między rokiem 1949 a 1968 mogą wybierać OFE, jeśli chcą – jest to nieobowiązkowe). Fundusz taki wybiera samodzielnie osoba ubezpieczona.
Wysokość emerytury osób urodzonych po 1969 roku wyznaczana będzie przez:
− wielkość kapitału ubezpieczonego na koncie w ZUS oraz w OFE;
− wskaźnik średniego dalszego trwania życia.
 
Aby otrzymywać emeryturę, należy złożyć wniosek do organu rentowego właściwego dla miejsca zamieszkania. We wniosku przedstawia się dokumenty:
− o okresach podlegania ubezpieczeniom społecznym;
− o wysokości zarobków – wydaje je pracodawca (druk ZUS rp-7). Może być to też legitymacja ubezpieczeniowa lub umowa o pracę, gdzie określona jest kwota wynagrodzenia.