Rodziny, których dochody są niskie, mogą być uprawnione do otrzymywania zasiłku rodzinnego. Ma on pokrywać częściowo koszty związane z utrzymaniem dziecka i przysługuje:

1) rodzicom (w tym jednemu z nich lub opiekunowi prawnemu dziecka);

2) opiekunowi faktycznemu dziecka (czyli osobie, która opiekuje się dzieckiem i wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o jego przysposobienie);

3) osobie uczącej się (czyli osobie pełnoletniej uczącej się, niebędącej na utrzymaniu rodziców, którzy zmarli lub sądownie zobowiązani są do wypłacania jej alimentów).

Warunek wypłacania zasiłku rodzinnego to wysokość miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochodu osoby uczącej się nieprzekraczająca 504 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko z orzeczoną niepełnosprawnością (w tym w stopniu umiarkowanym lub znacznym), zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli dochód ten jest nie większy niż 583 zł.

Zaświadczenie o dochodach wydaje odpowiedni urząd skarbowy.

 

Obliczanie dochodu rodziny na osobę jest dość skomplikowane, ale  ogólne zasady są tu następujące:

Dochód rodziny jest to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Sumuje się średnie miesięczne dochody wszystkich członków rodziny (z reguły są to małżonkowie) i dzieli się tę sumę przez liczbę osób w rodzinie (małżonków, dzieci, w tym również dzieci po 25 roku życia z orzeczoną niepełnosprawnością, jeśli w związku z tym przysługuje rodzinie świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka będącego w związku małżeńskim lub posiadającego własne dziecko). Z reguły bierze się tu pod uwagę członków rodziny mieszkających razem.

 

Wzór zaświadczenia o dochodach można znaleźć na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej − http://www.mpips.gov.pl/index.php?gid=318

 

Zasiłek rodzinny przysługuje do:

− skończenia przez dziecko 18 roku życia lub

− skończenia przez dziecko nauki, ale nie dłużej niż do 21 roku życia, lub

− do 24 roku życia, jeśli kontynuuje ono naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

 

Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:

− 68 zł na dziecko w wieku do 5 roku życia;

− 91 zł na dziecko w wieku 5-18 lat;

− 98 zł na dziecko w wieku 18-24 lat.

 

Zasiłku rodzinnego nie przyznaje się, jeżeli:

− dziecko / osoba ucząca się jest w związku małżeńskim lub

− dziecko / osoba ucząca się została umieszczona w rodzinie zastępczej lub instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (np. dom dziecka, schronisko dla nieletnich czy zakład poprawczy) lub

− pełnoletnie dziecko / osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko lub

− osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica (chyba że rodzice / jedno z nich nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie alimentów od drugiego rodzica zostało oddalone, sąd zobowiązał tylko jednego rodzica do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka, a drugiego nie zobowiązał do alimentów);

− członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą (chyba że przepisy o koordynacji lub międzynarodowe umowy dwustronne stwierdzają inaczej – więcej na ten temat –patrz rozdz. 3.7 „Przydatne linki”).

 

Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu:

− urodzenia dziecka − dodatek przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi prawnemu, jest on jednorazowy i wynosi 1000 zł na dziecko urodzone / przysposobione;

− opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – dodatek jest przyznawany nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych, chyba że podczas porodu urodziło się więcej niż 1 dziecko lub dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności (lub o znacznym stopniu niepełnosprawności) – wtedy dodatek przyznawany jest odpowiednio do 36 lub 72 miesięcy kalendarzowych; wynosi on 400 zł miesięcznie;

− samotnego wychowywania dziecka − pod warunkiem, że nie zostały zasądzone alimenty od drugiego rodzica – bo nie żyje / ojciec jest nieznany / powództwo o alimenty zostało oddalone. Dodatek wynosi 170 zł miesięcznie na dziecko, ale nie więcej niż 340 zł na wszystkie dzieci; w przypadku dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością kwota zwiększa się o 80 zł na dziecko i nie więcej niż o 160 zł na wszystkie dzieci;          

− wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (z 3 i więcej dzieci) – dodatek wynosi 80 zł miesięcznie na trzecie i następne dzieci, którym przysługuje zasiłek rodzinny;

− kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – dodatek przyznawany jest do 16 roku życia dziecka, jeśli posiada ono orzeczenie o niepełnosprawności. Może być on także przyznany w przypadku dziecka wieku 16-24 lat dziecka, jeśli posiada ono orzeczenie o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności; dodatek wynosi 60 zł miesięcznie dla dzieci do 5 roku życia lub 80 zł miesięcznie dla dzieci w wieku 5-24 lat;

− rozpoczęcia roku szkolnego –  dodatek dotyczy również dzieci rozpoczynających naukę w zerówce; otrzymuje się go raz w roku i wynosi on 100 zł na dziecko;

− podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania –w okresie od września do czerwca; dodatek dotyczy dzieci, które muszą dojeżdżać do szkoły i wynosi 90 zł miesięcznie na dziecko, jeśli dziecko mieszka w miejscowości, gdzie znajduje się szkoła lub 50 zł miesięcznie na dziecko, jeśli szkoła znajduje się w innej miejscowości. 

 

Wzory wniosków o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków oraz inne świadczenia można znaleźć na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej − http://www.mpips.gov.pl/index.php?gid=318