Pobyt stały
ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ (POBYT STAŁY)
Jeżeli cudzoziemiec zamierza w Polsce zamieszkać na stałe, może ubiegać się o zezwolenie na osiedlenie się. Zezwolenie na osiedlenie się udzielane jest na czas nieoznaczony.
Zezwolenie na osiedlenie się może otrzymać cudzoziemiec, który:
- jest urodzonym w Polsce małoletnim dzieckiem cudzoziemca, który posiada zezwolenie na osiedlenie się;
- pozostaje w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku i bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Polski co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony;
- przebywa w Polsce nieprzerwanie przez okres minimum 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany. Jednak dotyczy to osób, które otrzymały zgodę na pobyt tolerowany na tej podstawie, że
- ich wydalenie z Polski mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby ich prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mogliby zostać poddani torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszonymi do pracy lub pozbawieni prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarani bez podstawy prawnej;
- ich wydalenie z Polski naruszałoby prawo do życia rodzinnego (w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. – Dz. U. 1993 nr 61 poz. 284 http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284), lub naruszałoby prawa dziecka (określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. - Dz. U. 1991 Nr 120, poz. 526 http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911200526 oraz z 2000 Nr 2, poz. 11 - http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000020011), w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu;
- ich wydalenie z Polski mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania;
- przebywa w Polsce nieprzerwanie przez okres 5 lat w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej;- ich wydalenie z Polski naruszałoby prawo do życia rodzinnego (w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. – Dz. U. 1993 nr 61 poz. 284 http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284), lub naruszałoby prawa dziecka (określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. - Dz. U. 1991 Nr 120, poz. 526 http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911200526 oraz z 2000 Nr 2, poz. 11 - http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000020011), w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu;
- ich wydalenie z Polski mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania;
- jest dzieckiem polskiego obywatela i pozostaje pod jego władzą rodzicielską.
Nieprzerwany pobyt w Polsce nie oznacza, że w ogóle nie można wyjeżdżać z Polski. Nieprzerwany pobyt w Polsce oznacza, że żaden z ewentualnych wyjazdów z terytorium Polski nie może być dłuższy niż 6 miesięcy i pobyt poza granicami Polski, licząc łącznie wszystkie wyjazdy, nie może być dłuższy niż 10 miesięcy. Wyjątkiem mogą być wyjazdy związane z pracą czy obowiązkami służbowymi (siedziba pracodawcy musi jednak znajdować się w Polsce), towarzyszeniem małżonkowi, który wykonuje w ten sposób obowiązki służbowe. Wyjątkiem są także wyjazdy związane z leczeniem cudzoziemca.
Zezwolenie na osiedlenie się wygasa, gdy cudzoziemiec uzyskuje zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE
Odmowa udzielenie zezwolenia na osiedlenie się
Cudzoziemiec nie może otrzymać zezwolenia na osiedlenie się, jeżeli:
- nie spełnia powyżej wymienionych wymogów;
- jego dane znajdują się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany;
- jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu. Wyjątkiem mogą tu być sytuacje, kiedy wydanie zezwolenia na osiedlenie się podyktowane jest względami humanitarnymi lub zobowiązaniami międzynarodowymi;
- wymagają tego względy bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Polski;
- podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim, a związek małżeński został zawarty wyłącznie w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub zezwolenia na osiedlenie się;
- cudzoziemiec w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się:
- cudzoziemiec nie zwrócił kosztów wydalenia, które zostały sfinansowane z budżetu państwa.
- jego dane znajdują się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany;
- jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu. Wyjątkiem mogą tu być sytuacje, kiedy wydanie zezwolenia na osiedlenie się podyktowane jest względami humanitarnymi lub zobowiązaniami międzynarodowymi;
- wymagają tego względy bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Polski;
- podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim, a związek małżeński został zawarty wyłącznie w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub zezwolenia na osiedlenie się;
- cudzoziemiec w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się:
- złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty, w których zawarte były nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje;
- zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo, w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź używał takiego dokumentu jako autentycznego;
- cudzoziemiec nie zwrócił kosztów wydalenia, które zostały sfinansowane z budżetu państwa.
Cofnięcie zezwolenia na osiedlenie się
Zezwolenie na osiedlenie się może zostać cofnięte. Dzieje się to w następujących przypadkach:
- wymagają tego względy bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Polski;
- wniosek o udzielenie tego zezwolenia lub dołączone do niego dokumenty zawierały nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje;
- w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo, w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź takiego dokumentu jako autentycznego używał;
- został skazany prawomocnym wyrokiem w Polsce za przestępstwo umyślne na karę co najmniej 3 lat pozbawienia wolności;
- wyjechał na stałe z Polski.
Z wyjątkiem ostatniego przypadku, wraz z cofnięciem zezwolenia zostaje orzeczone wydalenie cudzoziemca z Polski.
Wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się
Aby otrzymać zezwolenie na osiedlenie się, należy złożyć wniosek w czterech egzemplarzach. Wniosek może obejmować także dzieci cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie. Cudzoziemiec musi przedstawić ważny dokument podróży (lub w szczególnych przypadkach, gdy go nie ma – inny dokument tożsamości) oraz do wypełnionego formularza wniosku dołączyć:
- 4 kolorowe fotografie każdej z osób objętych wnioskiem (w niektórych urzędach wojewódzkich wymaganych jest 5 zdjęć)
- dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się takie, jak: dokumenty potwierdzające wymagany nieprzerwany pobyt w Polsce, zaświadczenie o wywiązywaniu się z zobowiązań podatkowych wobec skarbu państwa (zaświadczenie to można uzyskać w urzędzie skarbowym), aktualne potwierdzenie zameldowania czasowego, akt urodzenia, akt małżeństwa
- potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej.
- ubiegają się o zezwolenie na tej podstawie, że przebywają w Polsce nieprzerwanie przez okres minimum 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany oraz:
- ich wydalenie z Polski mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby ich prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mogliby zostać poddani torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszonymi do pracy lub pozbawieni prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarani bez podstawy prawnej
- ich wydalenie z Polski naruszałoby prawo do życia rodzinnego (w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. – Dz. U. 1993 nr 61 poz. 284 – http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284), lub naruszałoby prawa dziecka (określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., Dz. U. 1991 Nr 120, poz. 526 – http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911200526 oraz Dz. U. 2000 Nr 2, poz. 11 – http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000020011), w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu;
- ich wydalenie z Polski mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie wydania cudzoziemca;
- przebywają w Polsce nieprzerwanie przez okres 5 lat w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.
Należy pamiętać, że za tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym cudzoziemiec przebywa lub zamierza przebywać, nie uznaje się umowy użyczenia lokalu, chyba że użyczającym jest rodzic, dziadek, dziecko, wnuk, małżonek, rodzice małżonka lub rodzeństwo cudzoziemca.
Wniosek o zezwolenie należy złożyć podczas pobytu w Polsce. Nie można tego zrobić zagranicą. Wnioskować nie mogą osoby, które przebywają w Polsce nielegalnie.
Wniosek składa się do wojewody. Na czas postępowania o w sprawie udzielenia zezwolenia, wojewoda wydaje cudzoziemcowi wizę krajową.
Opłata skarbowa za zezwolenie na osiedlenie się wynosi 640 zł. Opłaty za wydanie zezwolenia nie ponosi cudzoziemiec, który otrzymał zezwolenie jako członek najbliższej rodziny repatrianta.
Wraz z zezwoleniem na osiedlenie się cudzoziemiec otrzymuje kartę pobytu. Za wydanie kart pobytu pobierana jest opłata w wysokości 50 zł. Załatwienie sprawy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania.
