Việc công nhận trình độ học vấn ở Ba Lan
Những văn bản về trình đọ học vấn cấp ở nước ngoài được công nhận ở Ba lan trên cơ sở các hiệp ước quốc tế về công nhận trình độ học vấn. Trong trường hợp các văn bản được cấp ở các nước mà Ba Lan không ký các hợp đồng kiểu như vậy hoặc hợp đồng đã hết thời hạn, các văn bản có thể được công nhận bằng thủ tục công nhận (nostryfikacja). Đòng thời những văn bản được cấp trong thời điểm khi hiệp ước quốc tế vẫn còn giá trị, vẫn được công nhận tiếp ngay cả khi hiệp ước quốc tế đã hết hạn.
Để biết được văn bản hiện có liên quan đến hiệp ước nào không, tốt nhất liên hệ với Phòng Công nhận trình độ học vấn và Trao đổi Quốc tế (CNHV và TĐQT).
Nếu văn bản vẫn thuộc hiệp ước đang hiện hành, nó sẽ được công nhận một cách tất nhiên. Để dùng một cách dễ dàng hơn bằng nước ngoài được Ba Lan công nhận trên cơ sở hiệp ước về công nhận trình độ học vấn, Phòng CNHV và TĐQT gợi ý nên chứng thực tính tương đương của nó với bằng Ba Lan. Có thể làm việc này qua hai cách:
a) qua trung gian của phòng CNHV và TĐQT. Phòng này cho nhận định chung.
Để có được nó cần gửi đến phòng CNTV và TĐQT bằng bưu điện hay fax bản sao bằng cùng danh sách các điểm, với đơn xin thông tin về tính tương đương của bằng với các bàng Ba Lan. Phòng sẽ trả lời theo địa chỉ của người gửi công văn cùng thông tin bằng có được ở nước ngoài tương đương bằng nào của Ba Lan. Về nguyên tắc nhận định được viết trong vòng hai tuần.
b) qua Bộ trưởng Bộ giáo dục quốc gia, cấp cho chứng nhận đích danh.
Để có được nó cần phải tự mình hoặc qua người được ủy nhiệm đặt ở trụ sở của
Phòng CNHV và TĐQT các văn bản sau: bản chính của bằng cùng danh sách điểm (để so sánh), bản dịch bằng và trích lục điểm được dịch qua phiên dịch tuyên thệ Ba Lan (một bản chính + 1 bản sao), hai bản sao bằng và trích lục điểm, đơn xin giấy chứng nhận (tờ xin có tại chỗ). Trong trường hợp các học hàm khoa học thay cho trích lục điểm cần trình 2 bản sao bằng thấp hơn. Giấy chứng nhận sẽ được Bộ gửi bằng thư bảo đảm trong vòng quãng 4 tuần.
Cả nhận định chung lẫn chứng nhận đích danh đều cấp không mất tiền.
Thủ tục công nhận
Thủ tục công nhận các chứng chỉ và văn bằng tốt nghiệp trường hoặc nhận được danh hiệu khoa học được tiến hành trong trường hợp khi Ba Lan không ký kết với nước cấp bằng một hợp đồng tương ứng hay hợp đồng như vậy đã hết hạn.
· Thủ tục công nhận bằng tốt nghiệp trường học và tốt nghiệp phổ thông
Thủ tục công nhận bằng tốt nghiệp trường học và bằng tốt nghiệp phổ thông được tiến hành bởi quản giáo tương ứng tại nơi ở của người xin công nhận hay – nếu người đó không sống ở Ba Lan – tương ứng với trụ sở của nơi mà người đó có ý định trình chứng chỉ của mình.
Ø Tức là ví dụ nếu ai không ở Ba lan mà muốn dự tuyển nghiên cứu bậc một ở Đại học Tổng hợp Vac-xa-va, phải xin tiến hành thủ tục công nhận chứng chỉ tốt nghiệp phổ thông của mình ở quản giáo vụ Vac-xa-va.
Về nguyên tắc các chứng chỉ có được ở nước ngoài được công nhận ở Ba Lan nếu thời gian và chương trình học trong trường nước ngoài tương thích với thời gian và chương trình học trong trường Ba Lan tương ứng. Các chứng chỉ tốt nghiệp cấp ở nước ngoài được coi là tương đương với các chứng chỉ Ba Lan sẽ được mô tả dưới đây:
− chứng chỉ tốt nghiệp phổ thông cơ sở, nếu thời gian cần để có được chứng chỉ này trong trường cơ sở nước ngoài là ít nhất 6 năm, còn thí sinh tuyển vào năm thứ nhất (lớp một) không sớm hơn 6 năm tuổi;
− chứng chỉ tốt nghiệp trung học cơ sở, nếu thời gian cần thiết để có chứng chỉ này trong trường nước ngoài tương đương trung học cơ sở Ba Lan kéo dài ít nhất 9 năm và thí sinh vào học năm thứ nhất không trẻ hơn 6 tuổi;
1) thời gian học đảm bảo chương trình cần thiết để có chứng chỉ này trong trường trung học chuyên nghiệp là ít nhất 11 năm và thí sinh vào học năm thứ nhất không trẻ hơn 6 tuổi và
2) các môn học dạy trong trường nước ngoài tương ứng với những môn học đào tạo chung và đào tạo nghề nghiệp của trường tương ứng ở Ba lan.
Nếu những điều kiện này không thỏa mãn, chứng chỉ có thể được công nhận trên cơ sở các kỳ thi các môn thuộc đào tsạo chung hay đào tạo nghề nghiệp;
1) thời gian học đảm bảo chương trình để có chứng chỉ này trong trường nước ngoài ít nhất là 11 năm và thí sinh vào học năm thứ nhất không ít hơn 6 tuổi và
2) các môn học dạy trong trường nước ngoài tương ứng với những môn học đào tạo chung của trường tương ứng tại Ba Lan.
Nếu những điều kiện này không thỏa mãn, chứng chỉ có thể được công nhận trên cơ sở các kỳ thi các môn đào tạo chung;
1) thời gian học đảm bảo chương trình trong các trường ở nước ngoài để có được chứng chỉ này là ít nhất 11 năm và thí sinh vào học năm thứ nhất không ít hơn 6 tuổi và
2) các môn học thực hiện trong trường nước ngoài tương thích với các môn học đào tạo chung và các môn trong hướng chuyên của đào tạo nghề nghiệp chung của trường tương ứng tại Ba Lan.
Nếu những điều kiện này không thoả mãn, chứng chỉ có thể được công nhận trên cơ sở các kỳ thi các môn đào tạo chung và các môn trong hướng chuyên của đào tạo nghề nghiệp chung;
− chứng chỉ tốt nghiệp trung học kỹ thuật, nếu:
1) thời gian học cần thiết đảm bảo có được chứng chỉ này trong trường nước ngoài là ít nhất 12 năm và thí sinh vào học năm thứ nhất không trẻ hơn 6 tuổi và
2) các môn học được dạy trong trường nước ngoài tương thích với các môn học đào tạo chung và đào tạo nghề của trường tương ứng ở Ba Lan.
Nếu những điều kiện này không thỏa mãn, chứng chỉ có thể được công nhận trên cơ sở các kỳ thi các môn đào tạo chung và đào tạo nghề;
1) thời gian học cần thiết đảm bảo nhận được chứng chỉ này ít nhất là 12 năm và thí sinh vào học năm thứ nhất không nhỏ hơn 6 tuổi và
2) các môn được dạy trong trường nước ngoài tương thích với những môn của đào tạo nghề của trường tương ứng ở Ba Lan.
Nếu các điều kiện này không thỏa mãn, chứng chỉ có thể được công nhận trên cơ sở các kỳ thi các môn của đào tạo nghề nghiệp.
Những kỳ thi được nói đến ở trên được qui địng bởi quản giáo vụ. Chấm thi là hội đồng thi được thành lập đặc biệt bởi quản giáo vụ.
Cùng với việc công nhận chứng chỉ tốt nghiệp trường trung học chuyên nghiệp, trung học kỹ thuật va trường sau trung học là việc công nhận các văn bằng khẳng định trình độ nghề nghiệp.
Tương đương với chứng chỉ trưởng thành của Ba Lan là bằng tốt nghiệp phổ thông nước ngoài,nếu bằng như vậy cho quyền thi vào các trường đại học ở mọi kiểu trong nước cấp bằng đó.
Các bằng được công nhận mà không làm thủ tục là:
bằng IB (International Baccalaureate) được cấp bởi tổ chức International Baccalaureate Organization ở Giơ-ne-vơ;
bằng EB (European Baccalaureate) được cấp bởi các Trường Châu Âu theo Công ước lập tại Luc-xem-bua ngày 2ầythngs sáu năm 1994 về vị trí của các trường châu Âu.
Để bắt đầu quá trình làm thủ tục công nhận cần phải đặt đơn xin làm thủ tục này. Các văn bản kèm theo nó là:
ü Trình bày rằng chứng chỉ làm thủ tục chưa được tiến hành làm thủ tục công nhận ở Ba Lan trước đó;
ü bản chính của chứng chỉ và bản sao của nó được chính thức hóa bởi lãnh sự Ba Lan làm việc tại nước cấp văn bản, hay trong nước mà trường học thuộc hệ thống giáo dục của nó. Chính thức hóa của lãnh sự không bị đòi hỏi khi văn bản được cấp bởi cơ quan trong nước là một bên của Công ước từ bỏ yêu cầu chính thức hóa các văn bản chính quyền nước ngoài được thảo ra ở Ha-gơ ngày 5 tháng 10 năm 1961 (Nhật trình các luật năm 2005 số 112 mục 938 và 939). Lúc đó phải trình bản chính của chứng chỉ hay bản sao của nó, hay bản chụp được khẳng định tuyên thệ, được chứng nhận apostille;
ü Trong trường hợp thủ tục chứng chỉ tốt nghiệp các trường: trung học chuyên nghiệp, trung học chung, trung học chuyên, trung học kỹ thuật, trường sau trung học – văn bản tường trình quá trình đào tạo (danh mục các môn học với các điểm tổng kết cùng số giờ học giành cho các môn đó – và nếu thiếu các thông tin như vậy trên chứng chỉ − chương trình các môn học dự kiến trong trường học nước ngoài cần để có được chứng chỉ tính từ năm học đầu tiên khi không sớm hơn 6 năm tuổi);
ü Trong trường hợp làm thủ tục công nhận chứng chỉ trưởng thành, nếu thiếu ghi chú khẳng định quyền thi vào các trường đại học mọi kiểu ở nước sở tại, cần kèm vào đơn xin giấy khẳng định quyền này được cấp bởi:
− các cơ quan thẩm quyền về giáo dục của nước cấp văn bản hay
− đại diện ngoại giao hay
− cơ quan lãnh sự của nước này đóng ở Ba Lan, hoặc lãnh sự Ba Lan ở nước này.
Tất cả các văn bản bằng tiếng nước ngoài kèm với đơn cần phải được đặt cùng với bản dịch ra tiếng Ba Lan bởi người dịch tuyên thệ hoặc được chứng nhận qua lãnh sự Ba Lan ở nước cấp chứng chỉ.
Ngoài ra quản giáo vụ liên quan có thể đòi hỏi đặt cùng đơn các văn bản bổ sung như:
giấy tùy thân (có thể là giấy chứng minh thư, hộ chiếu, thể cư trú);
uỷ nhiệm của chủ nhân trong trường hợp người đặt đơn khác với chủ nhân của chứng chỉ.
Sau khi thỏa mãn những điều kiện trên, quản giáo vụ cấp giấy chứng nhận thích hợp với xác định:
tên gọi hay số chứng chỉ được cấp ở nước ngoài ;
tên gọi đầy đủ và trụ sở cơ quan cấp chứng chỉ ở nước ngoài;
tên gọi nước mà cơ quan này hoạt động trong hệ giáo dục của nó;
tên gọi chứng chỉ tốt nghiệp trường, chứng chỉ trưởng thành của Ba Lan hay bằng Ba Lan khẳng định trình độ nghiệp vụ mà co quan làm thủ tục công nhận coi là chứng chỉ tương đương với chứng chỉ nước ngoài.
Trong trường hợp các chứng chỉ của các trường đào tạo nghề nghiệp chung hay nghề nghiệp, cả hướng nghề nghiệp chung hay tên gọi nghề cũng được xác định.
Giấy chứng nhận như vậy có giá trị cùng với bản chính hay bản sao chứng chỉ nhận được ở nước ngoài. Cần nhớ rằng thủ tục công nhận một chứng chỉ nhận được cấp ở nước ngoài chỉ có thể được tiến hành một lần.
Các mẫu đơn xin làm thủ tục công nhận và giấy ủy nhiệm có thể thấy trên các trang internet của các quản giáo vụ tương ứng. Các dữ liệu tiếp xúc với các quản giáo vụ − http://www.cdr.gov.pl/informator/kuratoria.htm
- Thủ tục công nhận các bằng tốt nghiệp đại học cấp ở nước ngoài
Thủ tục công nhận các bằng tốt nghiệp được thực hiện bởi hội đồng của các đơn vị tổ chức (ví dụ hội đồng khoa, hội đồng khoa học) trong các trường đại học của Ba Lan. Có thể chỉ là các hội đồng trong các trường có quyền cấp học hàm tiến sỹ của một lĩnh vực khoa học hay nghệ thuật và các chuyên ngành khoa học, nghệ thuật tương ứng với hướng nghiên cứu đại học đã tốt nghiệp được chứng nhận ở nước ngoài.
Ø Ví dụ như người đã tốt nghiệp xã hội học trong trường đại học nước ngoài và mong muốn được làm thủ tục công nhận bằng, có thể đến hội đồng khoa Triết học và Xã hội học Trường Đại học tổng hợp Vac-xa-va, vì trường này có quyền phong học hàm tiến sỹ xã hội học.
W przypadku, gdy nostryfikacja ma dotyczyć dyplomu ukończenia studiów wyższych, które w polskiej uczelni są prowadzone na więcej niż jednym kierunku studiów albo jako studia międzykierunkowe – procedura prowadzona jest przez radę wyznaczoną przez rektora jako wiodąca, w porozumieniu z radami jednostek organizacyjnych uczelni, które prowadzą studia odpowiadające studiom ukończonym za granicą.
Để làm thủ tục công nhận cần đặt đơn ở hội đồng khoa / hội đồng khoa học. Cần kèm với đơn:
− bản sao chứng chỉ tốt nghiệp trường / chứng chỉ trưởng thành / bằng tốt nghiệp đại học mà trên cơ sở đó thí sinh được nhận nghiên cứu và tốt nghiệp với bằng mà người đó đang xin được công nhận;
− trình bày rằng bằng được cấp ở nước ngoài cho đến lúc đó chưa là đối tượng làm thủ tục công nhận trong bất cứ một trường đại học Ba Lan nào.
§ lãnh sự Ba Lan ở nước mà bằng được cấp hay
§ đại diện ngoại giao hay lãnh sự của nước mà đơn vị cấp bằng hoạt động trong khuôn khổ hệ thông giáo dục của nó
§ trong trường hợp nước là một bên của hiệp ước từ bỏ yêu cầu chính thức hóa các văn bản hành chính nước ngoài được thảo ở Ha-gơ ngày 5 tháng mười năm 1961 – chứng nhận apostille;
− trình bày các văn bản về quá trình nghiên cứu (học bạ, bảng điểm, bản bổ sung vào bằng hay luận văn tốt nghiệp);
− bản dịch sang tiếng Ba Lan của các văn bản được trình (thực hiện hoặc chứng nhận qua lãnh sự Ba Lan hay người dịch tuyên thệ).
Khi đơn xin bị hội đồng bác người xin công nhận bằng có thể khiếu nại lên hiệu trưởng.
Hội đồng trước khi côngnhận bằng cũng có thể ra nghị quyết về sự cần thiết phải lấy điểm tổng kết các môn học hay các kỳ thi xác định cho thí sinh.
Thủ tục công nhận kết thúc trong vòng ba tháng kể từ ngày đặt tất cả các văn bản cần thiết hoặc một tháng sau khi học xong và thi xong tất cả các môn học cần thiết.
Nếu hội đồng quyết định công nhận bằng, người xin công nhận sẽ nhận được từ hội đồng giấy chứng nhận khẳng định sự tương đương của bằng nước ngoài với bằng tốt nghiệp đại học ở Ba Lan. Giấy chứng nhận này được trình cùng với bản chính của bằng nhận được ở nước ngoài khi cần thiết.
Người có bằng nhận được ở nước ngoài muốn nghiên cứu bậc hai hay sau đại học trong trường Ba Lan có thể được miễn làm thủ tục công nhận qua hội đồng của đơn vị tổ chức của trường mà người đó muốn học. Trong trường hợp này cần đặt đon xin miễn thủ tục công nhận đến hội đồng. Kèm theo đơn xin là các văn bản được kể đến ở trên.
Những người làm luận văn tiến sỹ được miễn thủ tục công nhận nếu có các bằng tốt nghiệp đại học:
cấp bởi cơ quan có thẩm quyền hoạt động trong hệ thống giáo dục của nước thành viên Liên minh Châu Âu, Hợp bang Thụy Sỹ hay nước thành viên Hiệp định Châu Âu về mậu dịch tự do (EFTA) − các bên của hợp đồng về Vùng Kinh tế Châu Âu;
cho phép vào nghiên cứu lấy bằng tiến Sỹ ở nước mà họ được cấp.
Còn có thể được miễn thủ tục công nhận bởi hội đồng của đơn vị trực thuộc trường hay hội đồng của cơ sở khoa học mà người xin công nhận bằng muốn làm nghiên cứu sinh ở đó. Để có được điều này cần phải đặt đơn xin miễn làm thủ tục công nhận cùng với các văn bản kèm theo kể đến ở trên và giấy chứng nhận khẳng định rằng bằng đang có cho phép làm nghiên cứu sinh ở nước cấp bằng. Giấy chứng nhận như vậy có thể được cấp bởi các cơ quan giáo dục có thẩm quyền hay đại diện ngoại giao / lãnh sự của nước thành viên Liên minh Châu Âu hoặc nước thành viên của Hiệp định Châu Âu về mậu dịch tự do (EFTA) — các bên của hiệp định về Vùng Kinh tế Châu Âu hay lãnh sự thích hợp của Cộng hòa Ba Lan. Ngoài ra hội đồng có thể đòi hỏi dịch giấy chứng nhận bởi phiên dịch tuyên thệ hay bản dịch phải được chứng nhận bởi lãnh sự Ba Lan.
Lệ phí: thủ trưởng đơn vị tổ chức mà hội đồng tiến hành thủ tục công nhận qui định mức lệ phí (tính đến cả các phí tổn có thể có khi tổ chức lấy điểm tổng kết và các kỳ thi, không thể cao hơn 40% tiền lương tối đa của giáo sư trong ngành được qui định trong các qui chế hiện hành). Lệ phí phải đóng không phụ thuộc vào kết quả thủ tục công nhận. Nếu người xin làm thủ tục công nhận ở trong tình trạng khó khăn về tài chính, thủ trưởng đơn vị tổ chức có thể giảm lệ phí này hoặc miễn hoàn toàn.
- Thủ tục công nhận các văn bằng cấp học hàm cao hơn
Học hàm khoa học tiến sỹ được cấp bởi Viện Tổng hợp Châu Âu được công nhận tương đương với các bậc ở Ba Lan không cần phải tiến hành thủ tục công nhận (theo Công ước thành lập Viện này được thảo ở Florence ngày 19 tháng tư năm 1972).
Việc tiến hành thủ tục công nhận các học hàm khoa học và các học hàm trong lĩnh vực nghệ thuật (sẽ gọi tắt dưới đây là các „học hàm“) được thực hiện bởi hội đồng của đơn vị tổ chức có quyền cấp học hàm Tiến sỹ Khoa học của một lĩnh vực nghệ thuật hay khoa học.
Để tiến hành thủ tục công nhận học hàm, người xin được công nhận phải đặt đơn lên hội đồng khoa học hay hội đồng khoa của trường có quyền cấp học hàm Tiến sỹ Khoa học và đang giảng dạy hướng nghiên cứu mà người đó đã có bằng.
Người xin làm thủ tục công nhận phải đặt đơn cùng với các văn bản kèm theo:
− bản chính của văn bằng công nhận học hàm;
− bản sao luận văn là cơ sở để cấp học hàm;
− bản sao bằng tốt nghiệp đại học hay bằng khẳng định việc nhận học hàm tương đưong mà trên cơ sở đó người xin bắt đầu thủ tục nhận học hàm đang xin được công nhận;
− sơ yếu lý lịch bằng tiếng Ba Lan;
− trình bày rằng học hàm mà thí sinh đang xin được công nhận đến lúc đó chưa là đối tượng của thủ tục công nhận tại Ba Lan.
Ngoài ra hội đồng còn có thể yêu cầu:
− chính thức hóa văn bằng bởi lãnh sự Ba Lan đang làm việc ở nước mà đã cấp văn bằng đó;
− trình các văn bản khẳng định quá trình dẫn đến cấp học hàm;
− trình danh sách các công trình là thành tựu khoa học của thí sinh;
− dịch các văn bản ra tiếng Ba Lan (được thảo ra và chứng nhận bởi lãnh sự hat phiên dịch tuyên thệ).
Khi bị từ chối mở thủ tục công nhận có thể khiếu nại lên hiệu trưởng hay thủ trưởng coq quan khoa học.
Trước khi ra nghị quyết về vấn đề thủ tục công nhận hội đồng cũng có thể xác định các phản biện luận văn là cơ sở cấp học hàm hoặc quyết định thí sinh phải qua các kỳ thi tiến sỹ, hội thảo Tiến sỹ Khoa học hay giảng bài giảng Tiến sỹ Khoa học.
Trong trường hợp hội đồng ra nghị quyết công nhận học hàm, sẽ cấp giấy chứng nhận thích hợp, trong đó xác định được:
− tên gọi của học hàm, số và ngày cấp bằng;
− tên gọi và trụ sở của đơn vị cấp học hàm;
− tên gọi của nước mà đơn vị cấp bằng hoạt động trong hệ thống giáo dục của nó;
− tên, họ, ngày tháng năm sinh của người xin làm thủ tục công nhận;
− tên gọi của học hàm Ba Lan tương đương.
Giấy chứng nhận như vậy chỉ có giá trị khi kèm với bản chính văn bằng khẳng định việc nhận học hàm ở nước ngoài.
Lệ phí cho quá trình làm thủ tục công nhận: được qui định bởi thủ trưởng đơn vị tiến hành thủ tục công nhận, bao gồm các phí tổn phản biện các luận văn tiến sỹ và tiến sỹ khoa học hay phí tổn các kỳ thi tiến sỹ và hội thảo tiến sỹ khoa học. Phí tổn phải nộp không phụ thuộc vào kết quả của quá trình công nhận. Nó có thể được giảm hoặc miễn hoàn toàn bởi thủ trưởng đơn vị trong những trường hợp có lý giải.
Những người xin bắt đầu thủ tục làm tiến sỹ khoa học và có học hàm khoa học hay học hàm trong lĩnh vực nghệ thuật được cấp trong nước thành viên Liên minh Châu Âu và trong nước thành viên của Hiệp định Châu Âu về mậu dịch tự do (EFTA) hay là một bên của hợp đồng về Vùng Kinh tế Châu Âu, sẽ được miễn làm thủ tục công nhận. Phải đặt đơn xin miễm làm thủ tục cùng các văn bản kèm theo kể đến ở trên lên hội đồng quyết định tương ứng..
- Không có khả năng làm thủ tục công nhận các bằng tốt nghiệp nghiên cứu sau đại học (trong đó có cả các bằng MBA) được cấp ở nước ngoài, vì thiếu những qui định liên quan đến vấn đề này.
