Chăm sóc y tế
1) Ở đâu có thể có sự giúp đỡ y tế, hay về các trạm y tế
Ở Ba Lan có thể đến các cơ sở sau để thực hiện các dịch vụ chăm sóc sức khỏe (sẽ được gọi là các trạm y tế):
− bệng viện − đối với nhứng người cần sự chăm sóc y tế cả ngày;
− phòng khám / trung tâm sức khỏe / phòng tư vấn / phòng cứu thương – đối với những người cần sự chăm sóc sức khỏe cơ bản (thuộc phạm vi phòng ngừa, chẩn đoán, chữa chạy và hồi phục) cũng như chuyên ngành;
− cấp cứu – thực hiện giúp đỡ khi có tai nạn, bị thương, sinh để, ốm bất chợt hay yếu đi bất chợt đe dọa đến sự sống;
− phòng thí nghiệm chẩn đoán y học – tiến hành các nghiên cứu và phân tích chẩn đoán trên cơ sở giấy giới thiệu từ bác sỹ hay bác sỹ nha khoa;
− xưởng làm răng giả và hàm giả – thực hiện các dịch vụ từ giấy giới thiệu của bác sỹ nha khoa;
− trạm hồi phục điều trị – thực hiện các dịch vụ trên cơ sở giấy giới thiệu từ bác sỹ
− và các dịch vụ khác.
Các trạn y tế có thể mang tính chất của công hoặc phi công cộng (tư nhân). Cần nhớ rằng việc chữa chạy không mất tiền trong khuôn khổ bảo hiểm sức khỏe chỉ có thể có ở bác sỹ và các trạm y tế đã ký hợp đồng với QSKQG. Thường trong các phòng khám và bệnh viện như vậy có treo biển „Quỹ Sức khỏe Quốc gia”. Nếu bệnh nhân dùng các dịch vụ của bác sỹ và các trạm y tế không có hợp đồng với QSKQG, họ sẽ phải trả phí tổn chữa chạy không phụ thuộc vào điều họ đang được bảo hiểm hay không. Việc dùng sự giúp đỡ không mất tiền của bác sỹ hay các trạm y tế không có hợp đồng với Quỹ Sức khỏe Quốc gia chỉ xảy ra trong trường hợp đe dọa đến sự sống hay sưc khỏe. Sự giúp đỡ không mất tiền của bác sỹ hay bệnh viện như vậy chỉ có trong phạm vi cần thiết. QSKQG sẽ bồi hoàn cho người chữa chạy các phí tổn hợp lý của sự chăm sóc y tế đã được thực hiện.
2) Cấp cứu – các số điện thoại báo động
- Nối từ điện thoại tường – 999;
- Nối từ điện thoại di động – số hướng thành phố (ví dụ 22 cho Vác-xa-va) và 999 hay số báo động chung – 112.
Cần phải cung cấp các thông tin sau cho người nhận điện thoại báo động:
− địa điểm chính xác nơi xảy ra biến cố (địa chỉ, các địa điểm mốc)
− nguyên nhân gọi điện thoại
− ai cần sự giúp đỡ
− ai gọi cấp cứu
3) Các phúc lợi chăm sóc sức khỏe được chi từ công quỹ xã hội
Các trạm y tế công cộng và tư nhân thực hiện các dịch vụ sức khỏe được chi từ công quỹ xã hội cho những người được bảo hiểm và cả những người khác có được quyền như thế qua hình thức không mất tiền, trả một phần hay trả toàn bộ phí tổn.
Trong trường hợp các biến cố xảy ra do trạng thái say rượu của người đến chữa, trạm y tế công cộng lấy phí tổn không phụ thuộc vào điều người này có quyền chữa chạy không mất tiền hay không (lúc đó họ được đưa vào để phân tích xác định hàm lượng rượu trong máu).
Trong trường hợp nguy hiểm đến sức khỏe hay tính mạng trạm y tế không thể từ chối với người cần giúp đõ ngay, không phụ thuộc vào điều họ có bảo hiểm hay không.
Việc chăm sóc y tế bao gồm những quyền lợi chăm sóc sức khỏe trong phạm vi mà những người có bảo hiểm tự nguyện hay bắt buộc được hưởng.
Những người nước ngoài có quyền được hưởng những phúc lợi chăm sóc sức khỏe được chi từ công quỹ (xem phần 4.1 „ Ai có thể được hưởng những phúc lợi chăm sóc sức khỏe được chi từ công quỹ?”) được đảm bảo các phúc lợi trong phạm vi:
− chăm sóc sức khỏe cơ bản;
− chăm sóc cứu thương chuyên môn;
− chữa trong bệnh viện;
− chăm sóc tâm lý và chữa các bệnh nghiện;
− hồi phục chữa bệnh;
− các dịch vụ hộ lý và chăm sóc trong khuôn khổ chăm sóc dài hạn;
− chữa răng;
− chữa trong các trại dưỡng bệnh (trường hợp đặc biệt là những người đang xin quyền tị nạn – họ không thể được điều dưỡng không mất tiền);
− được trang bị các thiết bị cần thiết liên quan đến xương;
− cấp cứu y tế;
− sự chăm sóc giảm nhẹ và cho những người hành hương;
− những dịch vụ chuyên ngành cao;
− các chương trình sức khỏe;
− thuốc men.
Các chữa chạy chuyên ngành
Trong phục vụ sức khỏe công cộng các dịch vụ cứu thương chuyên ngành được thực hiện trên cơ sở giới thiệu từ bác sỹ. Không cần phải có sự giới thiệu đó trong các trường hợp:
- bác sỹ phụ khoa và sinh đẻ;
- bác sỹ nha khoa;
- bác sỹ bệnh ngoài da;
- bác sỹ bệnh sinh lý;
- bác sỹ ung thư;
- bác sỹ mắt;
- bác sỹ tâm lý;
- cho những người bị lao;
- cho những người bị nhiễm khuẩn HIV;
- cho những nạn nhân mù là dân thường do những hoạt động quân sự;
- cho những người nghiện rượu, nghiện các phương tiện kích thích và các chất hại tâm thần – thuộc phạm vi chữa nghiện.
Chữa ở bệnh viện
Những người có giới thiệu của bác sỹ đã ký hợp đồng với QSKQG được quyền chữa trong bệnh viện hay phục hồi chữa bệnh. Chỉ trong những trường hợp cấp thiết những người bệnh mới được nhận không có giấy giới thiệu.
Những nghiên cứu chẩn đoán
Những người bệnh có quyền được nghiên cứu chẩn đoán trên cơ sở giấy giới thiệu của bác sỹ đã ký hợp đồng với QSKQG.
Thuốc men
Những người hưởng quyền lợi được quyền cung cấp các thuốc men trên cơ sở đơn thuốc được viết bởi thày thuốc có thẩm quyền làm việc này. Người bệnh có thể phải trả hoàn toàn hoặc một phần tiền thuốc. Một số thuốc được hoàn trả hoàn toàn (danh mục các thuốc như vậy được đưa ra bỏi bộ trưởng y tế tương ứng; các danh mục hiện có có thể đọc được trong các trang internet của các chi nhánh tỉnh QSKQG).
Đối với các bệnh nhân của các bệnh viện và các trạm y tế khác đảm bảo chăm sóc sức khỏe cả ngày và đêm, thuốc men cần thiết được dùng không phải trả tiền.
Có thể tìm thấy một mô tả cặn kẽ việc dùng các phúc lợi chăm sóc sức khỏe được chi từ công quỹ trong Hướng dẫn của QSKQG cho năm 2009 − http://www.nfz.gov.pl/new/art/3824/vademecum_2009.pdf
4) Sự lựa chọn bác sỹ/ hộ lý/ hộ sinh
Những bệnh nhân được hưởng những phúc lợi chăm sóc sức khỏe được chi từ công quỹ (xem phần 4.1 „ Ai có thể được hưởng những phúc lợi chăm sóc sức khỏe được chi từ công quỹ?”) có quyền lựa chọn bác sỹ/hộ lý/hộ sinh trong chăm sóc sức khỏe cơ bản. Sự lựa chọn này được thực hiện qua cái gọi là tuyên ngôn lựa chọn, trong đó có:
1) những dữ liệu của bệnh nhân (họ và tên, họ nguồn, ngày sinh, giới tính, số PESEL nếu có, các dữ liệu của trường học/trường đại học trong trường hợp học sinh/sinh viên, địa chỉ sinh sống, số điện thoại);
2) thông tin là lần thứ mấy trong năm việc lựa chọn này được thực hiện;
3) số thẻ bảo hiểm sức khỏe – trong trường hợp những người được bảo hiểm;
4) mã số của chi nhánh tỉnh QSKQG;
5) những dữ liệu về bác sỹ/hộ lý/hộ sinh (họ và tên, trụ sở của người cung cấp phúc lợi, địa điểm thực hiện các dịch vụ y tế);
6) ngày thực hiện sự lựa chọn;
7) chữ ký của người được hưởng phúc lợi hoặc người bảo lãnh pháp luật của họ;
8) chữ ký của người nhận tuyên ngôn lựa chọn.
Cần nhớ rằng việc thay đổi chỉ được thực hiện hai lần trong một năm không mất tiền; mỗi lần thay đổi tiếp phải mất 80 zloty. Không phải chi trả như vậy nếu bệnh nhân dùng sự chăm sóc sức khỏe cơ bản khi ở ngoài nơi sống, ví dụ trong lúc nghỉ phép hay đi công tác.
5) Giúp đỡ y tế vào ban đêm và trong ngày lễ
Trong những giờ từ 18:00 đến 8:00 và trong những ngày lễ được qui định, khi có những ốm đau bất ngờ hay trạng thái sức khỏe bị giảm sút bât ngờ và khi có sự nghi ngờ là việc chờ đến khi trạm y tế mở có thể ảnh hưởng không tốt lên trạng thái sức khỏe, các bệnh nhân có thể dùng các trạm y tế thường trực. Bác sỹ trực có thể tư vấn trong trạm cứu thương, qua điện thoại hay ở tại nhà người bệnh.
Mỗi một phòng khám đều cung cấp thông tin về phòng khám trực gần nhất. Thông tin như vậy được đặt ở bên trong và bên ngoài trụ sở của bác sỹ chăm sóc sức khỏe cơ bản. Trong mỗi một hiệu thuốc cũng đều có thông tin về hiệu thuốc trực gần nhất.
