Karta Polakadrukuj

Karta Polaka jest dokumentem potwierdzającym przynależność cudzoziemca do narodu polskiego. Nie oznacza ona jednak nadania cudzoziemcowi obywatelstwa polskiego, przyznania prawa pobytu czasowego czy stałego w Polsce ani prawa przekraczania granic Polski bez wizy.

Posiadanie Karty Polaka związane jest jednak z pewnymi uprawnieniami; jej posiadacz może:

  • bez opłat otrzymać wizę krajową uprawniającą do wielokrotnego przekraczania granicy polskiej;
  • bez opłat złożyć wniosek o nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP w polskim konsulacie;
  • korzystać z pomocy Konsula, w ramach jego kompetencji, w sytuacji zagrożenia życia lub bezpieczeństwa;
  • podejmować na terenie Polski legalną pracę bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę;
  • prowadzić w Polsce działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy;
  • w Polsce korzystać z bezpłatnego systemu oświaty na poziomie podstawowym, średnim i wyższym na takich samych zasadach jak obywatele polscy, a zarazem ubiegać się o stypendia i pomoc na naukę przeznaczone dla cudzoziemców uczących się i studiujących w Polsce;
  • w stanach nagłych korzystać w Polsce z bezpłatnej opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak obywatele polscy;
  • korzystać z 37-procentowej ulgi na przejazdy koleją na terenie Polski;
  • za darmo zwiedzać muzea państwowe w Polsce;
  • w pierwszej kolejności ubiegać się o środki finansowe z budżetu państwa polskiego lub z budżetu samorządów gmin w Polsce przeznaczone na wspieranie Polaków za granicą;
  • bez opłat złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały;

po złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały otrzymać, przez okres nie dłuższy niż 9 miesięcy, świadczenie pieniężne (przepis ten wchodzi w życie z dniem 01.01.2017) na siebie oraz członków swojej najbliższej rodziny przebywających razem z nim w Polsce

Świadczenie pieniężne dla posiadaczy Karty Polaka

Miejsce składania wniosku:

Wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego należy złożyć do starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania posiadacza Karty Polaka w Polsce. W przypadku zmiany miejsca pobytu świadczenie wypłaca ten starosta, który je przyznał.

Wysokość świadczenia:

Świadczenie może zostać przyznane maksymalnie na okres 9 miesięcy. W okresie pierwszych 3 miesięcy cudzoziemiec, któremu przyznano świadczenie, otrzymuje 50% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku na siebie i małżonka oraz 50% tej kwoty na każde małoletnie dziecko. Przy czym, pod uwagę brani są jedynie członkowie rodziny (małżonkowie i małoletnie dzieci), którzy przebywają razem z cudzoziemcem na terytorium Polski. W okresie od 4. do 9. miesiąca wypłacane będzie 60% wspomnianych wyżej kwot.  

Zawieszenie/utrata świadczenia

W przypadku otrzymania decyzji negatywnej o udzieleniu zezwolenia na pobyt stały wypłata świadczenia zostaje zawieszona. Jeśli decyzja odmowna stanie się ostateczna, następuje utrata przyznanego świadczenia.

Uwaga: Przyznanego świadczenia nie wlicza się do dochodu przy ubieganiu się o środki pieniężne z pomocy społecznej. 

Komu może zostać wydana Karta Polaka?

Karta Polaka może być wydana osobie, która w dniu złożenia wniosku posiada obywatelstwo jednego z państw dawnego ZSRR lub posiada status bezpaństwowca w jednym z tych krajów i spełnia łącznie następujące warunki:

  1. wykazuje swój związek z polskością poprzez przynajmniej podstawową znajomość języka polskiego, który uważa za język ojczysty, oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji i obyczajów;
  2. w obecności konsula lub wojewody, albo wyznaczonego przez niego pracownika, złoży pisemną deklarację przynależności do narodu polskiego;
  3. wykaże, że co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków jest lub było narodowości polskiej, lub posiadało obywatelstwo polskie, albo przedstawi zaświadczenie upoważnionej organizacji polskiej w kraju zamieszkania (lista organizacji dostępna jest tutaj->) potwierdzające aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej przez okres co najmniej ostatnich 3 lat;
  4. złoży oświadczenie, że ona lub jej wstępni nie repatriowali się lub nie zostali repatriowani z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, na podstawie umów repatriacyjnych zawartych w latach 1944-1957 przez Rzeczpospolitą Polską albo Polską Rzeczpospolitą Ludową z Białoruską Socjalistyczną Republiką Radziecką, Ukraińską Socjalistyczną Republiką Radziecką, Litewską Socjalistyczną Republiką Radziecką i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich do jednego z państw będących stroną tych umów.

Karta Polaka może być przyznana także osobie, której pochodzenie zostało prawomocnie stwierdzone, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o repatriacji.

Procedura ubiegania się o Kartę Polaka

O przyznanie lub przedłużenie ważności Karty Polaka występuje się w Konsulacie RP właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, czyli w kraju pochodzenia migranta.

Uwaga: Rada Ministrów może wyznaczyć również wojewodę jak organ właściwy do przyjmowania wniosków o Kartę Polaka oraz wskazać państwo, którego obywatele będą mogli z tej możliwości skorzystać (przepis ten wchodzi w życie z dniem 01.01.2017).

Podstawowy zestaw dokumentów niezbędny do złożenia kompletnego wniosku o Kartę Polaka:

  1. wniosek, który należy wypełnić zgodnie z objaśnieniami dołączonymi do wniosku
  2. 1 zdjęcie
  3. skompletowane i skopiowane dokumenty poświadczające polskość wnioskodawcy oraz znajomość języka polskiego (poświadczenie zdania egzaminu z języka polskiego przed państwową komisją egzaminacyjną, lub świadectwa ukończenia szkoły lub studiów w Polsce, lub świadectwa ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim). Jeżeli wnioskodawca nie jest w stanie przedstawić opisanych dokumentów, oceny znajomości języka polskiego dokonuje podczas rozmowy konsul lub wojewoda.

Uwagi: dokumentami i dowodami poświadczającymi polskość wnioskodawcy mogą być: polskie dokumenty tożsamości; akty stanu cywilnego lub ich odpisy; metryki chrztu; świadectwa szkolne; dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w polskich formacjach wojskowych; dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia zawierające wpis informujący o polskim pochodzeniu; dokumenty o rehabilitacji osoby deportowanej zawierające wpis o polskim pochodzeniu tej osoby; zagraniczne dowody tożsamości zawierające informacje na temat polskiej narodowości ich posiadacza; zaświadczenie organizacji polonijnej potwierdzające aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej; prawomocna decyzja o polskim pochodzeniu wydana zgodnie z przepisami ustawy o repatriacji; inne dokumenty potwierdzające związek z polskością; itp.

4. Kserokopia paszportu zagranicznego (strona ze zdjęciem) oraz paszportu wewnętrznego (strona ze zdjęciem i strona z adresem stałego zamieszkania). Należy także przedstawić oryginały do wglądu. 

Następnie należy umówić się na rozmowę z konsulem RP lub wojewodą.

Wykaz konsulatów RP wraz z danymi kontaktowymi jest dostępny tutaj. 

Konsul lub wojewoda rozmawia z wnioskodawcą po polsku na temat Polski, jej historii, kultury, a także obyczajów i tradycji. Szacowany czas rozmowy to 15–20 minut. 

W wypadku pomyślnego dla wnioskodawcy przebiegu rozmowy konsul lub wojewoda przedstawia wnioskodawcy do podpisu deklarację przynależności do narodu polskiego oraz oświadczenie o tym, że on lub jego wstępni nie repatriowali się lub nie zostali repatriowani z terytorium RP. 

Kiedy dziecko może otrzymać Kartę Polaka

Dziecku przyznaje się Kartę Polaka na wniosek rodziców, gdy oboje z nich posiadają Kartę Polaka lub posiadali ją przed uzyskaniem pobytu stałego. Jeśli Kartę ma lub miało tylko jedno z rodziców, to drugie w obecności polskiego konsula lub wojewody musi wyrazić zgodę na wydanie dziecku Karty Polaka. Jeśli drugiemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska, nie musi on wyrażać takiej zgody.

Kartę Polaka przyznaje się również małoletniemu, który wykaże, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków jego nieżyjącego rodzica było narodowości polskiej, lub posiadało obywatelstwo polskie. W takim wypadku wniosek w imieniu małoletniego składa żyjący rodzic lub przedstawiciel ustawowy.

Jak długo jest ważna Karta Polaka?

Karta Polaka jest ważna przez 10 lat od daty jej przyznania. Najpóźniej 3 miesiące przed terminem upływu ważności Karty Polaka trzeba wystąpić o przedłużenie jej o kolejne 10 lat.

Karta Polaka wydana małoletniemu jest ważna przez 10 lat, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym upływa rok od dnia uzyskania przez niego pełnoletności.

Co zrobić w przypadku zagubienia lub zniszczenia Karty Polaka?

W przypadku zagubienia lub zniszczenia karty Polaka konsul lub wojewoda, który wydał Kartę Polaka, na wniosek posiadacza, wydaje duplikat Karty Polaka.

Jak korzystać z Karty Polaka?

Aby skorzystać z uprawnień, które gwarantuje Karta Polaka, należy ją okazywać z ważnym dokumentem tożsamości.

Decyzja o odmowie przyznania Karty Polaka

Konsul lub wojewoda wydaje decyzję o odmowie przyznania Karty Polaka w wypadku, gdy:

  1. wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w punkcie Komu może zostać wydana Karta Polaka;
  2. w postępowaniu o przyznanie Karty Polaka wnioskodawca złożył wniosek zawierający nieprawdziwe informacje lub przedstawił fałszywe dokumenty;
  3. wnioskodawca lub jego wstępni repatriowali się lub zostali repatriowani z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na podstawie umów repatriacyjnych zawartych w latach 1944–1957 przez Polskę z Białoruską Socjalistyczną Republiką Radziecką, Ukraińską Socjalistyczną Republiką Radziecką, Litewską Socjalistyczną Republiką Radziecką i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich do jednego z państw będących stroną tych umów;
  4. wnioskodawca nabył obywatelstwo polskie albo uzyskał zezwolenie na pobyt stały na terytorium Polski;
  5. przemawiają za tym względy obronności, bezpieczeństwa lub ochrony porządku publicznego Polski;
  6. wnioskodawca działa lub działał na szkodę Polski, a zwłaszcza jej niepodległości i suwerenności lub uczestniczył lub uczestniczy w łamaniu praw człowieka.

Od odmowy przyznania Karty Polaka można odwołać się do Rady do Spraw Polaków na Wschodzie.

Cofnięcie Karty Polaka

Konsul lub wojewoda unieważnia Kartę Polaka, gdy:

  1. jej posiadacz zachowuje się w sposób uwłaczający Rzeczypospolitej Polskiej lub Polakom;
  2. w postępowaniu o przyznanie Karty Polaka wnioskodawca złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje;
  3. wnioskodawca zeznał nieprawdę lub zataił prawdę,
  4. wnioskodawca w celu użycia jako autentycznego podrobił lub przerobił dokument albo takiego dokumentu użył jako autentycznego;
  5. wnioskodawca nabył obywatelstwo polskie lub uzyskał zezwolenie na pobyt stały w Polsce;
  6. przemawiają za tym względy obronności, bezpieczeństwa albo ochrony porządku publicznego Polski;
  7. wnioskodawca działa lub działał na szkodę podstawowych interesów Polski; 
  8. wydana została nowa Karta Polaka po zmianie danych jej posiadacza.

 

W wypadku zrzeczenia się Karty Polaka lub jej unieważnienia posiadacz ma obowiązek niezwłocznie zwrócić Kartę konsulowi lub wojewodzie, który ja wydał. W przypadku nabycia obywatelstwa bądź uzyskania zezwolenia na pobyt stały, Kartę Polaka należy zwrócić w ciągu 14 dni od dnia otrzymania dokumentu potwierdzającego nabycie obywatelstwa lub otrzymania zezwolenia na pobyt stały wojewodzie, właściwemu ze względu na miejsce pobytu.

Od decyzji o unieważnieniu Karty Polaka można odwołać się do Rady do Spraw Polaków na Wschodzie.

Opłaty

Złożenie wniosku oraz całe postępowanie związane z otrzymaniem Karty Polaka są bezpłatne i na żadnym jego etapie nie są pobierane żadne opłaty.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz.U. z 2007 r. Nr 180, poz. 1280, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 28 sierpnia 2003 r. o zmianie ustawy o repatriacji ( Dz.U. z 2003r., Nr 175, poz. 1691, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2016 poz. 753).

Facebook