Jesteś na:
Strona główna Repatriacja Częste pytania

Częste pytaniadrukuj

1. Jaką pomoc po przesiedleniu się do Polski otrzymują repatrianci?

Pomoc dla repatrianta po przesiedleniu się do Polski obejmuje zwrot części kosztów przejazdu do Polski dla repatrianta i jego rodziny oraz pomoc finansową na zagospodarowanie, bieżące utrzymanie, posłanie dzieci do szkoły oraz może obejmować zwrot części kosztów poniesionych na remont lub adaptację mieszkania. Szczegółowe informacje na temat możliwej pomocy i warunków jej przyznania można znaleźć tutaj.

2. Jaki wpływ na przyznanie statusu repatrianta ma niepełnosprawność? Czy jest różnica w sytuacji niepełnosprawnych np. emerytów lub studentów?

Niepełnosprawność nie ma wpływu na przyznanie statusu repatrianta. Jeżeli jednak dotyczy osoby zakwalifikowanej do repatriacji na podstawie zaproszenia z gminy (patrz tutaj)  lub członka  jej najbliższej rodziny,  będzie brana pod uwagę podczas przydzielania konkretnego mieszkania w Polsce tak, by warunki mieszkaniowe umożliwiały opiekę nad osobą niepełnosprawną (wielkość mieszkania, piętro itp.). Dlatego warto jak najszybciej przekazać informacje o niepełnosprawności własnej lub członka rodziny już przy składaniu wniosku repatriacyjnego lub ewentualnie, w razie zaistnienia niepełnosprawności później, bezzwłocznie poinformować o tym konsula. Natomiast jeżeli osoba niepełnosprawna jest w podeszłym wieku i wyraża taką wolę, to może mieć zapewnione miejsce w domu opieki społecznej w Polsce, co jest też podstawą do wydania wizy repatriacyjnej.

3. Co daje repatriantowi status osoby represjonowanej?

Status osoby represjonowanej jest podstawą przyznania do wypłacanej w Polsce emerytury lub renty: dodatku kombatanckiego w wysokości ok. 208 zł, ryczałtu energetycznego w wysokości ok. 166 zł oraz dodatku kompensacyjnego w wysokości 31 zł, co daje łącznie ok. 405 zł dodatkowych środków finansowych miesięcznie. Procedura przyznawania statusu osoby represjonowanej jest niezależna od wnioskowania o repatriację. Przeprowadza się ją w Polsce, w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, już po uzyskaniu obywatelstwa polskiego. 

4. Czy jest różnica w składaniu wniosku repatriacyjnego poprzez ambasadę i wojewodę?

W polskich konsulatach składa się wniosek o wydanie wizy repatriacyjnej, natomiast u wojewody wniosek o uznanie za repatrianta. Osoby przekraczające granicę RP na podstawie wizy repatriacyjnej nabywają uprawnienia do pomocy, o której mowa w pierwszym pytaniu. Osoby uznane za repatrianta tego prawa nie nabywają.  

5. Do kogo w Polsce można zwracać się z pytaniami dotyczącymi repatriacji?

Do Departamentu Obywatelstwa i Repatriacji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych lub Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w Urzędzie Wojewódzkim.   

6. Do kogo poza granicami Polski można zwracać się z pytaniami dotyczącymi repatriacji?

Poza granicami Polski szczegółową informację w zakresie spraw związanych z repatriacją udzielają konsulaty Rzeczypospolitej Polskiej.

7. Jaką pomoc otrzymują wielodzietne rodziny repatrianta?

Nie ma osobnej pomocy przewidzianej dla wielodzietnych rodzin repatrianta. Wiele form pomocy jest natomiast przydzielanych jako kwota na członka rodziny. W rodzinie wielodzietnej kwota przewidziana na pomoc dla rodziny repatrianta będzie więc przysługiwać dla każdego dorosłego członka rodziny oraz dla każdego dziecka. Jakie są formy pomocy przewidzianej na członka rodziny/dziecko w rodzinie – patrz tutaj.

8. Czy matka/ojciec samotnie wychowująca/wychowujący dziecko lub rodzina wielodzietna mogą liczyć przy repatriacji na specjalne traktowanie?

Nie ma osobnej pomocy przewidzianej dla rodzin wielodzietnych lub rodziców samotnie wychowujących dzieci. Wiele form pomocy jest natomiast przydzielanych jako kwota na członka rodziny. W rodzinie wielodzietnej kwota przewidziana na pomoc dla rodziny repatrianta będzie więc przysługiwać dla każdego dorosłego członka rodziny oraz dla każdego dziecka.  Jakie są formy pomocy przewidzianej na członka rodziny/dziecko w rodzinie – patrz tutaj. Rodzic – repatriant samotnie wychowujący dziecko będzie natomiast mógł po repatriacji skorzystać z pomocy przysługującej w Polsce wszystkim osobom samotnie wychowującym dzieci. 

9. Czy matka/ojciec samotnie wychowująca/wychowujący kilkoro dzieci lub rodzina wielodzietna może przy repatriacji szybciej dostać mieszkanie?

O kolejności przydziału ofert gmin decyduje termin złożenia wniosku. Oferty są udostępniane w pierwszej kolejności osobom deportowanym i prześladowanym z przyczyn narodowościowych lub politycznych, których wiek i zły stan zdrowia uzasadnia szybką repatriację do Rzeczypospolitej Polskiej.

10. W jaki sposób repatrianci mogą otrzymać mieszkanie w Polsce?

Procedury otrzymania mieszkania w Polsce są opisane tutaj.

11. Jaka jest sytuacja męża/żony repatrianta, który/a nie posiada polskiego pochodzenia?

Współmałżonek repatrianta nie mający polskiego pochodzenia po przyjeździe do Polski razem z repatriantem otrzymuje zezwolenie na pobyt stały w RP. Oznacza to, że jego sytuacja prawna jest inna niż repatrianta lub jego małoletnich dzieci. Więcej informacji o uprawnieniach osoby mającej  zezwolenie na pobyt stały w RP można znaleźć tutaj. Natomiast w zakresie pomocy przysługującej repatriantowi na członka rodziny opisanej tutaj, posiadanie lub nie posiadanie przez współmałżonka polskiego pochodzenia nie ma znaczenia.

a:2:{s:4:"unit";s:2:"h4";s:5:"value";s:219:"12. Czy repatrianci mogą po przyjeździe do Polski wziąć udział w kursie adaptacyjnym (obejmującym np. naukę języka polskiego, pomoc w tłumaczeniu/nostryfikacji dokumentów, potwierdzeniu kwalifikacji)?";

Tak, repatriant oraz przybyli wraz z nim członkowie jego najbliższej rodziny mogą uczestniczyć w bezpłatnych kursach języka polskiego oraz kursach adaptacyjnych organizowanych przez Ministra Edukacji Narodowej.

13. Ile trwa proces ubiegania się o repatriację?

Od czasu złożenia wniosku i przyjęcia go przez konsula do czasu wydania promesy wizy repatriacyjnej mija zwykle około pół roku. Okres oczekiwania na otrzymanie zaproszenia bezimiennego od gminy to co najmniej kilka lat, w przypadku innych procedur – zależy to od okresu, w jakim repatriantowi uda się spełnić warunki osiedlenia się w Polsce. Ile czasu minie od momentu otrzymania zgody na wydanie wizy repatriacyjnej do momentu faktycznej repatriacji zależy już od samego repatrianta. Wiza repatriacyjna od momentu wydania ważna jest 12 miesięcy – i w tym właśnie czasie repatriująca się rodzina musi przyjechać do Polski.

14. Na jakich zasadach repatrianci mogą korzystać z bezpłatnej opieki zdrowotnej?

Repatrianci korzystają z bezpłatnej opieki zdrowotnej w Polsce na takich samych zasadach jak wszyscy obywatele RP. Podstawą jest tu wydanie numeru PESEL i opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne przez pracodawcę (dla osoby zatrudnionej), rejestracja w urzędzie pracy jako bezrobotny (wtedy urząd opłaca składkę) lub dobrowolne zgłoszenie i samodzielne opłacanie składek np. w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Niepełnoletnie dzieci osoby ubezpieczonej są zgłaszane do ubezpieczenia razem z rodzicami. Podobnie małżonek i rodzice/dziadkowie, którzy pozostają z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym. Członkowie rodziny nie będący obywatelami polskimi podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu na takich samych zasadach po uzyskaniu zezwolenia na pobyt stały.

15. Po jakim czasie można wykupić od gminy mieszkanie?

Zasady i tryb wykupienia mieszkania przyznanego repatriantowi ustala sama gmina. 

16. Czy gmina przez pierwszy okres po przyjeździe opłaca repatriantom koszty mieszkania i mediów?

Każda z gmin przyjmujących rodzinę repatrianta określa własne zasady udzielania pomocy repatriowanej rodzinie. Pomoc ta ma różne formy, mogą więc to być zarówno okresowe zwolnienia z opłat , jak wypłata okresowej pomocy finansowej. 

17. Czy istnieje możliwość posłania dzieci do szkół z językiem rosyjskim lub szkół rosyjskich?

Dzieci repatriantów po przyjeździe do Polski podlegają obowiązkowi szkolnemu na takich samych zasadach, jak dzieci obywateli polskich. Oznacza to, że muszą one zostać przyjęte przez szkołę rejonową właściwą ze względu  na miejsce zamieszkania (więcej o systemie oświaty w RP – tutaj). Rodzice mogą też zapisać dzieci do innej, wybranej przez siebie szkoły – w takim przypadku jednak przyjęcie dziecka do szkoły jest zależne od decyzji jej dyrektora, a czasem konieczne jest także spełnienie dodatkowych kryteriów edukacyjnych. Niektóre szkoły publiczne w Polsce prowadzą naukę języka rosyjskiego jako obcego, jednak trzeba wiedzieć, że nie ma ich wiele - znacznie częściej jest to język angielski i niemiecki. Jednak w dużych miastach na ogół można znaleźć szkołę uczącą języka rosyjskiego, jest też ich więcej na wschodzie Polski niż w innych regionach. Gdzieniegdzie można znaleźć klasy dwujęzyczne z językiem rosyjskim, należą one jednak do rzadkości (np. Gimnazjum nr 50 w Poznaniu, Liceum nr XIII im. Leopolda Lisa - Kuli w Warszawie). Polskich szkół z wykładowym językiem rosyjskim nie ma w ogóle. Jeśli chodzi o szkoły rosyjskie, to w Polsce jest tylko jedna taka szkoła - przy Ambasadzie Federacji  Rosyjskiej w Warszawie. Realizuje ona rosyjski program nauczania, niekoniecznie spójny z polskim systemem edukacji. Jeśli dziecko ma mieszkać i kontynuować edukację w Polsce, nie wydaje się to wyjściem rekomendowanym. Warto też wiedzieć, że przez  12 miesięcy po przyjeździe do Polski, dziecku przysługiwać będą dodatkowe bezpłatne zajęcia z języka polskiego jako drugiego organizowane przez szkołę (więcej – tutaj).

18. Gdzie mają zwracać się repatrianci w sprawie nauki szkolnej dzieci?

Dzieci repatriantów po przyjeździe do Polski podlegają obowiązkowi szkolnemu na takich samych zasadach, jak dzieci urodzone w Polsce. Oznacza to, że muszą one zostać przyjęte przez szkołę rejonową właściwą ze względu  na miejsce zamieszkania (więcej o systemie oświaty w RP – tutaj). Rodzice mogą też zapisać dzieci do innej, wybranej przez siebie szkoły – w takim przypadku jednak przyjęcie dziecka do szkoły jest zależne od decyzji  jej dyrektora. Informację o tym, która szkoła jest rejonowa dla naszego dziecka, można uzyskać w wydziale oświaty urzędu gminy. Samo zapisanie dziecka do szkoły załatwia się z dyrektorem szkoły. W wypełnieniu związanych z tym procedur repatriantom pomaga zazwyczaj oddelegowany do opiekowania się nimi w pierwszym okresie po przyjeździe pracownik urzędu gminy.

19. Gdzie zwracać się w sprawie poszukiwania pracy?

W Polsce podstawową instytucją pomagającą w znalezieniu zatrudnienia są Powiatowe Urzędy Pracy (PUP). Można także korzystać z pomocy licznych agencji pracy. Warto też śledzić ogłoszenia w prasie i na specjalnych portalach internetowych. Repatrianci mogą też zwracać się o wskazówki w tej sprawie do oddelegowanych do opieki nad nimi pracowników urzędu gminy.

20. Czy posiadanie Karty Polaka ma wpływ na proces repatriacji? Czy przyśpiesza otrzymanie polskiego obywatelstwa?

Posiadanie Karty Polaka nie ma wpływu na proces repatriacji – ani jej nie przyśpiesza, ani nie opóźnia. Repatriant otrzymuje polskie obywatelstwo w momencie przekroczenia granicy RP na podstawie wizy repatriacyjnej, której wydanie nie ma żadnego związku z posiadaniem lub nieposiadaniem Karty Polaka (więcej o warunkach wydania wizy repatriacyjnej – tutaj). Posiadanie Karty Polaka ułatwia natomiast osobie polskiego pochodzenia przyjazd do Polski, pracę i edukację w kraju. Polskie pochodzenie umożliwia też szybsze uzyskanie polskiego obywatelstwa bez spełniania warunków koniecznych do repatriacji, ale też bez związanych z repatriacją uprawnień i przywilejów. Więcej o zasadach uzyskiwania polskiego obywatelstwa na podstawie polskiego pochodzenia lub posiadania Karty Polaka – tutaj.

21. Na jakie mieszkania mogą liczyć repatrianci?

Ewidencję ofert mieszkaniowych zgłoszonych przez gminy prowadzi Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, które przydziela je osobom oczekującym na repatriację w kolejności złożenia wniosku. Jednocześnie przy przydziale mieszkania ministerstwo dopasowuje ofertę gminy do konkretnej rodziny, biorąc pod uwagę jej liczebność oraz ewentualne oczekiwania gminy, co do kwalifikacji zawodowych repatrianta. 

22. Kto przydziela repatriantom mieszkania?

Co do zasady, osobom oczekującym na repatriację warunki mieszkaniowe przydziela Minister Spraw Wewnętrznych, korzystający z prowadzonej w tym celu ewidencji ofert gmin. Natomiast repatriantowi, który przyjeżdża do Polski na imienne zaproszenie gminy, mieszkanie przydziela zapraszająca gmina.

Repatriant przyjeżdżający na podstawie innego zaproszenia niż gminy (zaproszenie od osoby fizycznej, zaproszenie od pracodawcy) mieszkanie zapewnia osoba lub instytucja zapraszająca. Osoba, która repatriuje się „na własną rękę”, musi samodzielnie zadbać o zapewnienie sobie w Polsce mieszkania i pracy.

23. Czy osoba, która pracuje w Polsce i nie posiada mieszkania (własnościowego ani wynajmowanego) może otrzymać polskie obywatelstwo?

Osoba występująca o przyznanie polskiego obywatelstwa musi wskazać swoje miejsce zamieszkania w Polsce. Nie musi jednak być jego właścicielem.

24. Czy repatriant, który ma mieszkanie w Polsce, ale nie posiada stałego źródła utrzymania, może otrzymać polskie obywatelstwo?

Repatriant otrzymuje polskie obywatelstwo w momencie przekroczenia polskiej granicy na podstawie wizy repatriacyjnej. Posiadanie źródła utrzymania w Polsce jest jednym z warunków jej wydania.

25. Czy to prawda, że repatrianci w wieku emerytalnym mają prawo do emerytury?

Tak, trzeba tu jednak zwrócić uwagę na trzy sprawy. Repatrianci mają prawo do polskiej emerytury po przekroczeniu wieku emerytalnego obowiązującego w Polsce. Obecnie jest to 67 lat (dla osób urodzonych przed 31 grudnia 1948 roku jest to 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn, w okresie przejściowym, który trwa dla mężczyzn do roku 2020, a dla kobiet – do roku 2040, wiek emerytalny jest stopniowo wydłużany). Posiadanie uprawnień emerytalnych w obecnym kraju zamieszkania nie ma wpływu na ich nabycie w Polsce  – nawet jeśli np. w Kazachstanie dana osoba już jest emerytem, po repatriacji do Polski uzyska uprawnienia emerytalne dopiero po osiągnięciu wieku obowiązującego obywateli polskich. Warto pamiętać, że nie ma żadnych przywilejów dla specjalnych grup zawodowych np. służb mundurowych, górników czy nauczycieli. Po drugie, z zasady repatriant ma prawo do emerytury minimalnej obowiązującej w danym momencie w Polsce (obecnie jest to ok. 880 zł miesięcznie netto). Jeżeli uzyska status osoby represjonowanej, przysługują mu także dodatkowe świadczenia z tym związane (więcej tutaj). Osoby powyżej 75 roku życia otrzymują z urzędu dodatek pielęgnacyjny (obecnie ok. 208 zł). W przypadku repatriantów, którzy podjęli pracę w Polsce, żeby dopracować do wyższego wieku emerytalnego, każdy przepracowany tutaj okres sprawia, że emerytura będzie nieco wyższa. Po trzecie, uprawnienia do otrzymywania polskiej emerytury ma tylko sam repatriant. Nie przysługują one współmałżonkowi lub członkowi rodziny nie mającemu tego statusu.

Facebook